Kafe, restoran, mağaza, otel, bar veya spor salonunda kayıtlı müzik yayınlayan işletmeler için MÜ-YAP’ın temsil ettiği haklar önem taşır. MÜ-YAP, Bağlantılı Hak Sahibi Fonogram Yapımcıları Meslek Birliğidir ve yapımcıların ürettiği ses kayıtlarından doğan hakları temsil eder. MÜ-YAP’ın resmi açıklamasına göre lisanslama, üyelerinin kayıtlı repertuvarının kullanımı ve iletiminden doğan haklarla ilgilidir.
MÜ-YAP hangi hakları temsil eder?
MÜ-YAP, şarkının bestecisi veya söz yazarı olan kişilerin haklarını değil, ses kaydını üreten fonogram yapımcılarının bağlantılı haklarını temsil eder.
Bir müzik kaydında farklı hak grupları bulunabilir:
- Eserin bestesi ve sözleri için eser sahibi hakları
- Kaydın kendisi için yapımcı ve bağlantılı haklar
- İcracı sanatçıların bağlantılı hakları
Bu nedenle işletmede müzik yayını yapılırken yalnızca tek bir hak grubunun değil, kullanılan repertuvara göre farklı hakların kapsamı değerlendirilir. MÜ-YAP, bu yapının özellikle kayıt ve yapımcı haklarıyla ilgili bölümünde yer alır.
Hangi işletmeler MÜ-YAP lisansını değerlendirmelidir?
Müşterilerin duyabileceği şekilde kayıtlı müzik yayınlayan işletmeler MÜ-YAP kapsamını değerlendirmelidir. Buna şu işletmeler dahildir:
- Kafeler ve restoranlar
- Mağazalar ve alışveriş alanları
- Oteller ve konaklama tesisleri
- Barlar ve eğlence mekânları
- Spor salonları
- Güzellik merkezleri ve diğer müşteri alanları
İşletmede kullanılan müziğin kaynağı, repertuvarı ve yayın şekli lisanslama değerlendirmesini etkiler. Canlı müzik, DJ performansı, radyo, televizyon ve internet platformları aynı kullanım modeli olarak kabul edilmez.
MÜ-YAP lisansı ne zaman gündeme gelir?
İşletme, müşterilere açık bir alanda MÜ-YAP üyelerinin kayıtlı repertuvarını kullanıyorsa MÜ-YAP lisans süreci gündeme gelebilir. Lisansın kapsamı kullanılan kayıtların repertuvarda bulunmasına ve yayın modeline göre belirlenir.
MÜ-YAP’ın lisans başvurusu sayfasında işletmeler için formlar ve standart umuma açık mahaller sözleşmesi yer alır. Platform kullanımları için ise tek tip bir sözleşme bulunmadığı, sözleşmenin kullanım ve iletim modeline göre oluşturulduğu belirtilir. Güncel başvuru bilgileri MÜ-YAP’ın lisans sayfasında yayımlanır.
MÜ-YAP lisans ücreti nasıl belirlenir?
MÜ-YAP için her işletmeye uygulanan tek bir sabit ücret bulunmaz. Ücretlendirmede şu bilgiler dikkate alınabilir:
- İşletmenin faaliyet türü
- Kullanım alanı ve kapasitesi
- Müzik yayınının yapıldığı bölüm
- Kullanılan repertuvar
- Yayın kaynağı
- Canlı müzik veya DJ kullanımı
- İşletmenin tek şube ya da çoklu şube olması
Bu nedenle güncel ücret, işletmenin bilgileriyle yapılan başvuru sonucunda belirlenir. Başvuru öncesinde MÜ-YAP’ın güncel tarife ve sözleşme koşulları incelenmelidir.
MÜ-YAP başvurusu nasıl yapılır?
MÜ-YAP, lisans başvurularını Ortak Lisanslama Birimi üzerinden yürütür. İşletmeler başvuru formunu doldurarak kullanım bilgilerini iletebilir ve sözleşme sürecini başlatabilir.
Başvuruda genellikle şu bilgiler istenir:
- İşletme unvanı ve iletişim bilgileri
- Faaliyet türü
- Adres ve şube sayısı
- Kullanım alanı
- Müzik yayını yapılan bölümler
- Kullanılan müzik kaynağı
- Canlı müzik veya DJ kullanılıp kullanılmadığı
İmzalanan sözleşme, fatura ve ödeme kayıtları işletmenin müzik kullanım kapsamını gösteren temel belgelerdir.
FonMusic kullanan işletmeler için MÜ-YAP konusu
FonMusic, işletmelere yönelik müzik listeleri, kendi müzik kütüphanesi, marka anonsları, yayın logları ve Ticari Kullanım Sözleşmesi sunar. Tek şube planı aylık 349 TL, yıllık 3.500 TL’dir. Çoklu şubeler için merkezi yönetim ve kurumsal teklif seçenekleri bulunur. Güncel planlar FonMusic ana sayfasında yer alır.
FonMusic kataloğunda eser adı, sanatçı ve ISRC bilgileri listelenir. İşletme, kullanılan parçaları FonMusic kataloğundan inceleyebilir.
İşletme yalnızca FonMusic oynatıcısı üzerinden FonMusic kataloğunu kullanıyorsa, yayınını Spotify, YouTube, radyo, televizyon veya DJ gibi farklı kaynaklarla karıştırmamalıdır. Bu kaynaklar FonMusic aboneliğinin kapsamına girmez ve kendi kullanım koşullarına göre ayrıca değerlendirilir.
FonMusic aboneliği MÜ-YAP lisansının yerine geçer mi?
FonMusic aboneliği, FonMusic’in sunduğu katalog ve sözleşme kapsamındaki kullanımı düzenler. MÜ-YAP’ın temsil ettiği üçüncü taraf kayıtlarının başka kaynaklardan yayınlanması FonMusic aboneliğine dahil değildir.
Örneğin işletmede Spotify, YouTube, radyo, televizyon veya dışarıdan getirilen DJ müziği de kullanılıyorsa bu yayınlar FonMusic kataloğundan ayrı değerlendirilir. Spotify da Premium hesapların işletmelerde ticari yayın için kullanılamayacağını belirtir.
MÜ-YAP ve MESAM arasındaki fark nedir?
| Kurum | Temsil ettiği temel hak alanı |
|---|---|
| MÜ-YAP | Fonogram yapımcılarının ve ses kayıtlarının bağlantılı hakları |
| MESAM | Besteci, söz yazarı ve müzik eseri sahiplerinin hakları |
Bir şarkının bestesi ve sözleri MESAM veya MSG repertuvarında, ses kaydı ise MÜ-YAP repertuvarında yer alabilir. Bu nedenle kullanılan müziğin hem eser hem de kayıt hakları ayrı ayrı değerlendirilir.
Sonuç
MÜ-YAP, işletmelerde kullanılan kayıtlı müziklerin yapımcı ve fonogram haklarıyla ilgilidir. İşletme MÜ-YAP repertuvarından kayıt yayınlıyorsa lisans kapsamını ve güncel ücretlendirmeyi MÜ-YAP üzerinden öğrenmelidir.
FonMusic ise işletmelere kendi kataloğu, Ticari Kullanım Sözleşmesi, yayın logları, ISRC bilgileri ve merkezi yayın yönetimi sunar. İşletmenin farklı müzik kaynaklarını aynı anda kullanmaması, her kaynağın kendi lisans kapsamını ayrı tutması gerekir.